Wat is een mammografie?
Een mammografie is een onderzoek van de borst door middel van een speciaal daarvoor ontworpen röntgentoestel. Mammografie is het beste onderzoek om borstkanker vroegtijdig op te sporen. Het is vooral een onderzoek voor vrouwen, maar het wordt soms ook bij mannen uitgevoerd.
Wie voert het onderzoek uit?
Een mammografie wordt uitgevoerd door een verpleegkundige op de dienst Medische Beeldvorming (Radiologie). Zij voert het onderzoek uit in opdracht van de radioloog. Een radioloog is een arts die gespecialiseerd is in het uitvoeren en beoordelen van radiologische onderzoeken.
Wanneer niet?
- Röntgenstraling kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Ben je zwanger of zou je het kunnen zijn? Bespreek dit dan met je arts.
- Wanneer je borstvoeding geeft, is een mammografie moeilijk te beoordelen.
- Het is aan te raden om pas vanaf tien dagen na de menstruatie je mammografie te plannen.
Ook wanneer je een interne borstprothese hebt, kan een mammografie zonder probleem uitgevoerd worden. De beelden zijn weliswaar wat moeilijker te beoordelen, maar je hoeft hiervoor zeker niet af te zien van een mammografie.
Wat gebeurt er tijdens een mammografie?
- Je vult eerst een vragenlijst in. De vragen zijn belangrijk voor het verdere onderzoek. Je dient deze vragenlijst bij elke mammografie opnieuw in te vullen omdat je levenspatroon intussen kan veranderen.
- De verpleegkundige maakt vier opnames; twee van de rechterborst en twee van de linkerborst. Dit om de beide borsten te kunnen vergelijken.
- De verpleegkundige legt je borst op een plaat van de mammograaf en drukt met de tweede plaat het borstweefsel samen. De borst wordt hierbij korte tijd samengedrukt tot een begrensd niveau. Deze druk is niet schadelijk. Het samendrukken is nodig om de stralen van de mammograaf vlotter door de borst te laten gaan en om de beelden goed te kunnen beoordelen.
- Na het nemen van de foto’s wordt de druk automatisch opgeheven.
Is een mammografie schadelijk?
De straling die vrijkomt tijdens een mammografisch onderzoek wordt streng gecontroleerd en is tot een minimum beperkt. De stralingsdosis is vergelijkbaar met deze afkomstig van een natuurlijke kosmische bron (de zon, de sterren) waaraan je onder normale omstandigheden wordt blootgesteld over een periode van 1 kwartaal (3 maanden).
Na het onderzoek
Soms beslist de radioloog om bijkomende foto’s te maken. Dit kan zijn om een klein gebied van de borst uit te vergroten. Na de mammografie volgt steeds een echografie. Bij dit onderzoek worden de borsten op een andere manier in beeld gebracht. Deze techniek maakt gebruik van geluidsgolven die zich door het lichaam verplaatsen.
Wie krijgt de resultaten van het onderzoek?
De aanvragende huisarts of gynaecoloog krijgt het resultaat van de mammografie binnen de twee werkdagen. Bij 95% van de vrouwen die zich laten onderzoeken, vindt de radioloog geen afwijking. Bij 5% van de vrouwen die zich laten onderzoeken, zien de radiologen een afwijking in de borst. Dat betekent nog niet dat je borstkanker hebt. Wel zullen er bijkomende onderzoeken, bijvoorbeeld een MRI, volgen.
Wat is een screeningsmammografie?
Dit is een bevolkingsonderzoek naar borstkanker.
- dit kan je om de 2 jaar laten uitvoeren
- vanaf het jaar dat je 50 wordt
- tot en met het jaar dat je 69 wordt.
- indien je aangesloten bent bij een Belgisch ziekenfonds, is dit onderzoek gratis.
Bij een screeningsonderzoek hoort geen echografie. Na drie weken ontvangen jij en jouw behandelende arts het resultaat.
Digitale borsttomosynthese
Sinds begin 2024 werd de techniek van de digitale borsttomosynthese (DBT) toegevoegd aan de klassieke mammografie. DBT is een nieuwe bijkomende mammografische techniek om borstkanker nog beter en in een vroegtijdiger stadium te kunnen detecteren.
De DBT-opname wordt in aansluiting op de klassieke of 2D-mammografie uitgevoerd. De borst wordt hiervoor op dezelfde manier samengedrukt. Tijdens de DBT-opname beweegt de beeldbuis over een hoek van 50°. Op deze manier ontstaat er per borst een beeldenset met daarin beelden op verschillende dieptes in de borst. De radioloog bekijkt deze DBT-opname nauwgezet beeld per beeld.
DBT biedt het voordeel dat borstkankers die bij een klassieke mammografie verborgen blijven door weefseloverlapping gemakkelijker en in een vroegtijdiger stadium kunnen gedetecteerd worden. Daarnaast is de uitgebreidheid van de letsels beter beoordeelbaar en kunnen meervoudige letsels gemakkelijker gedetecteerd worden.
Indien je nog verdere vragen hebt, kan je die altijd stellen aan de verpleegkundige of radioloog.
