Het dossier van een patiënt wordt gedeeld met een zorgverlener wanneer er een therapeutische relatie tot stand komt. Een therapeutische relatie is een relatie tussen een patiënt en een zorgverlener in het kader waarvan gezondheidszorg wordt verstrekt, of simpel gesteld de vertrouwensrelatie tussen patiënt en zorgverlener.
Bij gebrek aan een gekende therapeutische relatie in het systeem hebben zorgverleners in principe geen toegang tot het medische dossier van de patiënt. Toch zijn er verschillende andere scenario’s mogelijk waarbij toegang tot het dossier vereist is. Enkele voorbeelden ter illustratie:
- Wanneer een zorgverlener een staal opstuurt naar het ziekenhuislaboratorium kan een klinisch bioloog of laborant het dossier van de patiënt raadplegen
- In het kader van klinische studies kunnen medische gegevens uit de patiëntendossiers geraadpleegd worden door een onderzoeker
- Een zorgverlener wordt opgebeld door de huisarts van de patiënt met vragen over een verslag van een behandeling enkele maanden geleden;
- Wanneer een patiënt bewusteloos op spoed toekomt en zijn/haar vertegenwoordiger niet tijdig bereikbaar is, zal de zorgverlener het patiëntendossier kunnen raadplegen om de juiste zorgen te kunnen toedienen.
In bovenstaande gevallen moet de zorgverlener het ‘break the glass-principe’ toepassen. Dit zal ook zo gelogd worden in het systeem met de bijhorende motivering van de zorgverlener. Een patiënt kan ervoor kiezen specifieke zorgverleners de toegang tot zijn/haar dossier te ontzeggen (de zogenaamde ‘uitsluiting’ van een zorgverlener).
Hierdoor mag een zorgverlener in principe op geen enkele wijze nog toegang krijgen tot het patiëntendossier. De patiënt mag een uitsluiting aanvragen, ongeacht of er een therapeutische relatie al dan niet bestaat of bestaan heeft. Zo kan een patiënt preventief een uitsluiting aanvragen (bijvoorbeeld wanneer een ex-partner een zorgverlener is).
Om de continuïteit van de zorg te verzekeren, bestaat de mogelijkheid om een uitsluiting tijdelijk te doorbreken. Stel dat een uitgesloten zorgverlener als enige van wacht is voor een specifieke medische discipline waarvoor de patiënt dringende zorg nodig heeft, dan zal deze zorgverlener alsnog toegang tot het patiëntendossier kunnen verkrijgen.
